Test pisania Dvorak

Układ w jednej tabeli

August Dvorak i William Dealey opatentowali swój układ w 1936 roku (patent USA nr 2 040 248). Chodziło o to, by litery najczęściej używane w angielskim leżały pod palcami w pozycji spoczynkowej. Wszystkie pięć samogłosek (A, O, E, U, I) leży pod lewą ręką w rzędzie podstawowym, a najczęstsze spółgłoski pod prawą.

Tylko dwa klawisze liter zostają na miejscu: A i M. Prawie wszystko inne się przenosi, łącznie z interpunkcją. Apostrof, przecinek i kropka zajmują lewy górny róg, w którym QWERTY ma Q, W i E. Autor układu Workman naliczył w Dvoraku 31 znaków różniących się od QWERTY, wobec 17 klawiszy w Colemaku.

To główny powód, dla którego Dvoraka trudniej się nauczyć niż nowszych układów: uczysz się od nowa nie tylko liter, ale i interpunkcji.

Emulacja na tej stronie

Przy włączonej emulacji test pomija literę generowaną przez system i patrzy na fizyczną pozycję klawisza. Naciśnij klawisz z literą D na nakładce, a test otrzyma E. Komputer przez cały czas zostaje na QWERTY.

Masz już Dvoraka w systemie? Każdy duży system operacyjny go zawiera, a iOS dodał go w 2022 roku. Tutaj to nie problem: emulacja odczytuje pozycje, a nie litery generowane przez system, więc dostajesz te same znaki Dvoraka. Podwójnie przeliczona byłaby tylko klawiatura, która zmienia klawisze we własnym oprogramowaniu układowym. Emulowany Dvorak nie ma polskich liter, więc przy polskich słowach włącz w ustawieniach tryb leniwy, który zamienia ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź i ż w tekście na a, c, e, l, n, o, s i z.

Problem ze skrótami i dlaczego emulacja pomaga

Najczęstsza skarga na Dvoraka dotyczy skrótów klawiszowych. W Dvoraku litery do cofania, wycinania, kopiowania i wklejania są rozrzucone: Z leży na klawiszu ukośnika z QWERTY, X na B, C na I, a V na klawiszu kropki. Ctrl+C wymaga sięgnięcia obiema rękami.

Ponieważ ten test emuluje układ tylko w polu pisania, wszędzie indziej skróty zostają tam, gdzie były, dopóki się uczysz. Jeśli przejdziesz całkowicie, sprawdź, co oferuje twój system: macOS ma na przykład układ „Dvorak - QWERTY ⌘”, który przełącza się na QWERTY, gdy trzymasz klawisz Command, więc skróty zostają tam, gdzie spodziewa się ich twoja dłoń.

Czy Dvorak jest szybszy niż QWERTY?

Dowody są słabsze niż reputacja. Wczesne prace Dvoraka twierdziły, że uczniowie w Tacomie opanowali jego układ w jednej trzeciej czasu potrzebnego na QWERTY. Badanie Earle'a Stronga z 1956 roku dla amerykańskiej General Services Administration wykazało, że Dvorak nie jest wydajniejszy od QWERTY, a późniejsze przeglądy Stana Liebowitza i Stephena Margolisa doszły do wniosku, że najlepiej udokumentowane eksperymenty pokazują niewielką przewagę albo żadną. ANSI uznał Dvoraka w 1982 roku za alternatywny układ standardowy, ale to uznanie dotyczyło dostępności i nic nie mówi o szybkości.

Mocniejszym argumentem za Dvorakiem jest wygoda. Strona pomocy Apple opisuje go jako układ ograniczający ruchy dłoni i palców, bo najczęściej używane klawisze leżą pod palcami. Jeśli myślisz o zmianie, mierz to, co jest dla ciebie ważne: weź teraz medianę z trzech testów na 1 minutę na QWERTY, zapisz ją i porównaj za kilka miesięcy. Dłuższa wersja tej dyskusji jest w artykule QWERTY, Colemak czy Dvorak.

Nauka Dvoraka: co ćwiczyć najpierw

Zacznij od rzędu podstawowego. W Dvoraku leżą tam samogłoski A, O, E, U i I (polskie Y jest w górnym rzędzie) oraz pięć spółgłosek D H T N S, a samymi tymi dziesięcioma literami napiszesz sporo prawdziwych polskich słów: nie, to, na, do, od, tu, ten, oni, nas, stan, dni, sens. Każda litera tych słów leży w rzędzie podstawowym Dvoraka. Pierwsze sesje spędź właśnie tam, z widoczną mapą klawiszy, i spróbuj wymawiać każde słowo, kiedy je piszesz.

Potem dodaj górny rząd, razem z interpunkcją. Apostrof, przecinek i kropka w lewym górnym rogu to miejsce, gdzie nawyki z QWERTY walczą najmocniej, bo lewa ręka od lat wpisuje tam Q, W i E. Spodziewaj się, że te trzy klawisze przez jakiś czas będą dominować na liście najczęściej chybianych. Test pisania z interpunkcją też działa z emulacją, gdy wybierzesz Dvoraka w ustawieniach układu, i dobrze nadaje się do ich ćwiczenia, kiedy litery już się utrwalą.

Rób krótkie sesje. Testy na 10 lub 25 słów pozwalają przerwać, gdy tylko dokładność spada, co jest lepsze niż brnięcie przez błędy ze zmęczenia. Gdy odsetek błędów spadnie poniżej około 5%, przejdź na testy na czas i zacznij śledzić szybkość. Ćwiczenia budują zestawy z twoich chybianych klawiszy, co w Dvoraku oznacza, że szybko wyłapią, które stare odruchy z QWERTY nadal działają.