Test pisania Colemak-DH

Co zmienia Colemak-DH i dlaczego

Colemak umieszcza D i H w dwóch środkowych kolumnach rzędu podstawowego. To wewnętrzne klawisze, po które palce wskazujące muszą sięgać w bok, a H leży w dodatku obok bardzo częstego E, więc para HE każe prawemu palcowi wskazującemu raz po raz uciekać do środka. Hasło o Colemaku w Wikipedii odnotowuje tę krytykę, a społeczność użytkowników stworzyła modyfikację DH, żeby ją naprawić.

Projekt Mod-DH opisuje zmianę w kilku punktach:

• Po lewej stronie przenoszone są trzy klawisze: D schodzi do dolnego rzędu pod palec wskazujący, G wraca na swoje miejsce z QWERTY w rzędzie podstawowym, a B idzie do górnego rzędu.
• Po prawej stronie H i M zamieniają się miejscami, więc M zajmuje wewnętrzne miejsce w rzędzie podstawowym, a H trafia do dolnego rzędu.
• Na klawiaturach z rzędami przesuniętymi schodkowo modyfikacja kątowa (angle mod) przesuwa Z, X i C o jedną pozycję w lewo, zostawiając je pod tymi samymi palcami.
• Żaden klawisz nie zmienia palca w porównaniu ze standardowym Colemakiem.

W efekcie rząd podstawowy to A R S T G po lewej i M N E I O po prawej. R, S, T, N, E, I i O, litery pisane najczęściej, zostają na swoich miejscach z Colemaka.

ANSI czy ISO: który wariant wybrać

Dwa warianty istnieją, bo klawiatury mają dwa kształty fizyczne. Klawiatury ANSI, standardowe w USA, mają długi lewy Shift. Klawiatury ISO, popularne w Wielkiej Brytanii i większości Europy, mają krótki lewy Shift z dodatkowym klawiszem obok. Projekt Mod-DH obsługuje oba, z niewielką różnicą w sposobie zastosowania modyfikacji kątowej na ANSI, więc wybierz wariant pasujący do twojej klawiatury.

Spójrz na lewy Shift. Jeśli jest szeroki i między nim a Z nic nie ma, wybierz Colemak-DH (ANSI). Jeśli obok krótkiego Shifta jest dodatkowy klawisz, wybierz Colemak-DH (ISO). Oba są w ustawieniach układu. Ta strona korzysta z wariantu ANSI, który tutaj zostawia Z, X i C na miejscu; wariant ISO stosuje modyfikację kątową.

Nie potrzebujesz klawiatury dzielonej ani z kolumnowym układem klawiszy, żeby się go nauczyć. Emulacja działa na zwykłym laptopie.

Jak zachowuje się emulacja

Emulacja odczytuje fizyczną pozycję każdego naciśniętego klawisza i podstawia znak Colemak-DH dla tej pozycji. System operacyjny zachowuje swój układ, więc skróty, terminale i wszystkie inne programy działają jak zawsze. Przemapowanie dotyczy tylko pola pisania. Emulowany układ nie ma polskich liter, więc przy polskich słowach włącz w ustawieniach tryb leniwy, który zamienia ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź i ż w tekście na litery bez znaków diakrytycznych.

Na tej stronie emulacji nie da się wyłączyć. Nie przeszkadza to, jeśli twój układ systemowy to już Colemak-DH, bo emulacja odczytuje pozycje, a nie litery generowane przez system. Jeśli jednak przemapowanie robi oprogramowanie układowe klawiatury, klawisze docierają już przestawione i zostałyby przemapowane drugi raz, więc rób testy w innych miejscach serwisu z wyłączoną emulacją układu w ustawieniach. A jeśli korzystasz z czytnika ekranu, który podąża za układem systemowym, emulowane klawisze nie będą się zgadzać z tym, co odczytuje.

Mapa klawiszy pod tekstem pokazuje literę DH następnego klawisza, więc nie musisz patrzeć na nakładki, które już nie pasują.

Przejście ze standardowego Colemaka

Jeśli już piszesz w Colemaku, zmiana jest niewielka. Przenoszą się tylko D, G, B, H i M, a do tego Z, X i C, jeśli używasz modyfikacji kątowej. Cała reszta, w tym samogłoski i twoje najmocniejsze litery, zostaje tam, gdzie spodziewają się jej palce.

Praktyczny sposób na przejście:

1. Zrób trzy próby w teście pisania Colemak i zapisz medianę jako punkt wyjścia.
2. Wybierz Colemak-DH w ustawieniach emulacji układu i rób krótkie testy na 25 słów, aż D i H przestaną wydawać się nie na miejscu.
3. Po każdej próbie sprawdzaj najczęściej chybiane klawisze. Stare nawyki widać jako błędne D lub H; takim słowom warto poświęcić kilka minut w ćwiczeniach.
4. Codziennie porównuj medianę w DH z punktem wyjścia z Colemaka. Osobne rekordy życiowe dla każdego układu ułatwiają to porównanie.

Spodziewaj się, że stare pozycje będą jeszcze przez jakiś czas wracać, zwłaszcza w szybko pisanych słowach. Nie przeskakuj w trakcie zmiany między układami; spowalnia to oba.

Przejście z QWERTY

Jeśli nigdy nie uczyłeś się Colemaka, nie ma powodu, żeby zaczynać od standardowej wersji. Zacznij od razu od DH. W obu przypadkach uczysz się podobnej liczby nowych pozycji, a DH oszczędza ci nawyków ze środkowych kolumn, których później musiałbyś się oduczać. Pierwsze tygodnie są wolne na każdym alternatywnym układzie. Rób krótkie testy, trzymaj mapę klawiszy na widoku i zanim zaczniesz myśleć o szybkości, celuj w dokładność powyżej 95%.

Na szersze pytanie, czy alternatywny układ w ogóle się opłaca, odpowiada nasz artykuł QWERTY, Colemak czy Dvorak, który omawia dowody bez przesady.