Colemak-typetest

Hoe de emulatie bij deze test werkt

Met emulatie aan kijkt de test naar welke fysieke toets je indrukte, niet naar de letter die je computer denkt te typen. Druk op de toets met de E op een QWERTY-toetsenbord en de test leest een F, want dat typt die plek op Colemak. Buiten het typevak verandert er niets, dus Ctrl+C kopieert nog steeds in je browser en je wachtwoordmanager ziet nog steeds QWERTY.

Omdat de emulatie posities leest in plaats van de letters die je systeem maakt, krijg je Colemak of Windows, macOS of Linux nu op QWERTY staat, op Belgisch AZERTY of al op Colemak. Alleen een toetsenbord dat toetsen in zijn eigen firmware omzet, zou twee keer worden omgezet.

De toetsenkaart onder de tekst toont het Colemak-label van de volgende toets die je nodig hebt, en dat is de snelste manier om niet meer omlaag te kijken naar toetsen die nu iets anders zeggen dan ze doen. De emulatie kent geen dode toetsen, dus voor de paar woorden met een accent op onze Nederlandse lijst, zoals één en oké, zet je de luie modus aan in de instellingen.

Wat Colemak verandert

Shai Coleman bracht Colemak uit op 1 januari 2006 met één doel: de meest gebruikte Engelse letters onder je rustende vingers leggen en daarbij zo weinig mogelijk afwijken van QWERTY. Er veranderen maar 17 toetsen. De thuisrij wordt A R S T D links en H N E I O rechts, en zo liggen de tien meest voorkomende Engelse letters recht onder je vingers. Dat komt het Nederlands ook goed uit: E, N, A, T, I, R, O, D en S liggen allemaal op die thuisrij.

De onderste rij houdt Z, X, C en V waar ze waren, dus ongedaan maken, knippen, kopiëren en plakken verschuiven niet. Bijna alle leestekens blijven staan; het enige teken dat verhuist, is de puntkomma, die zijn plek op de thuisrij opgeeft en naar de oude plek van de P gaat. Maar twee letters wisselen van hand, waaronder de E, en dat telt, want veel QWERTY-spiergeheugen gaat over welke hand bij een letter hoort.

De officiële indeling maakt van Caps Lock ook een tweede Backspace. Dat is een systeeminstelling die je doet als je Colemak installeert, en de eigen FAQ van Colemak raadt die omzetting zelfs aan wie bij QWERTY blijft.

Een realistisch leerplan

De FAQ van Colemak zegt dat de leercurve per persoon verschilt, en dat de meeste tijd in motoriek gaat zitten, niet in het onthouden van posities. Binnen een dag of twee weet je waar de toetsen zitten; je vingers hebben veel langer nodig om het daarmee eens te worden. Een plan dat daar rekening mee houdt:

1. Dag 1 tot 3: leer alleen de thuisrij. Doe korte tests met de toetsenkaart zichtbaar en accepteer snelheden onder de tien. Let op welke letters zijn blijven staan (onder andere A en H) en welke zijn verhuisd.
2. Week 1: voeg de bovenste rij toe. Kies Colemak bij indelingsemulatie in de instellingen zodat de andere testpagina's het ook gebruiken, en doe dan tests van 10 woorden, zodat elke run kort is en je kunt stoppen voordat je moe wordt.
3. Week 2 tot 4: stap over op tests van 1 minuut, een paar per dag. Jaag niet op snelheid; mik op een nauwkeurigheid boven 95%.
4. Verberg daarna de toetsenkaart en begin elke dag de mediaan van drie runs bij te houden.

Het resultatenscherm toont de toetsen die je het vaakst miste. Oefenen bouwt oefeningen rond de toetsen die dat blijken te zijn.

Moet je op het werk QWERTY blijven typen terwijl je leert? Veel mensen doen dat, en de emulatie maakt het makkelijk: oefen hier, verander niets aan je systeem en stap pas over als je Colemak-snelheid bruikbaar is.

Is Colemak sneller dan QWERTY?

Op papier is het efficiënter. De site van Colemak stelt dat je vingers veel minder afstand afleggen dan op QWERTY en dat je de thuisrij veel meer gebruikt dan op QWERTY of Dvorak. Minder beweging is in de eerste plaats een argument voor comfort. Of je er sneller door wordt, hangt vooral af van hoeveel je oefent, en de eerlijke versie van die discussie staat in ons artikel over QWERTY vs Colemak vs Dvorak.

Stap je over voor het comfort, houd dan je nauwkeurigheid bij en hoe je handen na een uur aanvoelen, niet alleen je WPM.

Colemak of Colemak-DH?

Standaard-Colemak zet D en H in de twee middelste kolommen van de thuisrij, en veelvoorkomende paren als HE laten je rechterwijsvinger opzij reiken. De community bouwde Colemak-DH om dat op te lossen: D en H gaan omlaag naar de onderste rij en G en M komen omhoog naar hun plekken op de thuisrij, zonder dat er iets verandert aan welke vinger welke toets typt. Heb je nog geen van beide geleerd, begin dan met DH. Typ je al Colemak, dan kun je met de Colemak-DH-typetest de wijziging uitproberen zonder je huidige instellingen kwijt te raken.