QWERTZ-typetest

Kies eerst de juiste instelling

Deze pagina emuleert altijd QWERTZ (Duitsland). Voor tests elders op de site dekt de instelling voor indelingsemulatie drie veelvoorkomende situaties:

De emulatie zet de fysieke positie van elke toets alleen binnen het typevak om in het QWERTZ-teken. Je besturingssysteem verandert niet, en omdat de emulatie posities leest in plaats van de letters die je systeem maakt, geeft hij hetzelfde resultaat als je systeem al QWERTZ typt. Zet hem uit in de instellingen als je een schermlezer gebruikt die de systeemindeling volgt.

Wil je de indeling helemaal niet leren en hoef je alleen Duits te typen op een QWERTY-toetsenbord, sla de emulatie dan over en gebruik in plaats daarvan de luie modus (daarover hieronder meer), of ga naar de Duitse typetest.

Wat QWERTZ verandert

Het letterblok wijkt op één duidelijke plek af van QWERTY: Y en Z wisselen van plaats. Z komt in het Duits veel vaker voor dan Y, en op schrijfmachines zette de wissel ook T en Z, een veelvoorkomend Duits paar, op verschillende handen, wat vastlopers verminderde. De andere wijzigingen zijn toevoegingen. De Duitse indeling geeft ä, ö en ü eigen toetsen aan de rechterkant, ß heeft een eigen toets, en tekens als @ en € zitten op een derde niveau dat je met AltGr bereikt.

Leestekens verhuizen veel meer dan letters. Puntkomma en dubbele punt typ je met Shift, en verschillende haakjes en symbolen die een Amerikaans toetsenbord zonder Shift heeft, vragen op QWERTZ Shift of AltGr. Dat telt als je de schakelaar voor leestekens aanzet, en veel meer als je programmeert; voor gewone Duitse woorden maakt het weinig uit.

De indeling is in Duitsland genormeerd als DIN 2137. Versies van dezelfde basisindeling worden in heel Duitstalig Europa en een groot deel van Centraal-Europa gebruikt, waar Tsjechische, Hongaarse en andere nationale indelingen op QWERTZ voortbouwen met hun eigen letters. Deze test emuleert alleen de Duitse en de Zwitserse variant.

Duitsland of Zwitserland

Zwitserse toetsenborden bedienen Duits-, Frans- en Italiaanstaligen, dus dezelfde fysieke toetsen dragen zowel umlauts als Franse accenten. De toetsen zijn voor beide gegraveerd, en de systeeminstelling bepaalt wat je zonder Shift krijgt: Zwitsers-Duits zet ä, ö en ü op het basisniveau, Zwitsers-Frans zet daar é, à en è. Zwitsers-Duits gebruikt de ß helemaal niet, en de Zwitsers-Duitse indeling op Windows heeft er geen toets voor.

Komt je toetsenbord uit Zwitserland, kies dan QWERTZ (Zwitserland) in de instellingen voor de indeling; deze pagina zelf emuleert de Duitse indeling. Vraagt de Duitse test om een ß op een Zwitserse configuratie, dan kun je met de luie modus in plaats daarvan ss typen.

Wat umlauts en ß betekenen voor je score

We hebben de Duitse lijst van 1.000 woorden geteld die deze test gebruikt. 120 van de 1.000 woorden bevatten ä, ö, ü of ß, en samen vormen die letters 2,19% van alles wat je typt. Ze zijn gelijkmatig verdeeld: ü 0,65%, ä 0,63%, ö 0,58% en ß 0,33% van alle letters. Geen enkele umlaut overheerst, dus alleen één ervan oefenen dicht het gat niet.

De lijst is gebouwd uit ondertitels van films en series en in kleine letters gezet, dus de meest voorkomende woorden zijn korte, gesproken woorden ("ich", "sie", "das", "ist") en tot de langste horen "funktioniert", "entschuldige" en "verschwinden". Zelfstandige naamwoorden staan in de woordtest in kleine letters. Voor naamwoorden met hoofdletter en volledige zinnen heeft de typetest met citaten passages van Goethe en Kafka, als je Duits als testtaal kiest.

Luie modus voor Duits

De luie modus, in de instellingen, vervangt in de tekst ü door u, ä door a, ö door o en ß door ss. Verder wordt er niets vervangen. Hij is er voor mensen op toetsenborden zonder umlauttoetsen, en resultaten die ermee zijn getypt, krijgen een label voor de luie modus, zodat ze nooit worden verward met volledig Duits typen.

Leer je QWERTZ, houd de luie modus dan uit. De umlauttoetsen zijn het deel van de indeling dat je het meest moet oefenen.

Gewoontes die overstappers laten struikelen

De wissel van Y en Z laat bijna iedereen struikelen die tussen indelingen wisselt. Uit QWERTY-gewoonte reikt je linkerpink naar de Z linksonder en typt een Y, terwijl de Z nu boven op de bovenste rij onder je rechterwijsvinger ligt. Let in de eerste week in de lijst met vaakst gemiste toetsen op beide letters.

De tweede valkuil is de rechterpink. Op QWERTY horen de puntkomma en de apostrof bij die vinger; op QWERTZ typen dezelfde toetsen ö en ä, en de ü ligt erboven. Kies QWERTZ in de instellingen voor de indeling, besteed een paar sessies aan korte tests van 25 woorden met alleen aandacht voor nauwkeurigheid, en laat Oefenen daarna gerichte oefeningen bouwen uit de toetsen die je mist.