Dạy trẻ gõ phím: khi nào bắt đầu, sắp xếp chỗ ngồi và cách dạy

Trẻ nên học gõ 10 ngón từ mấy tuổi?

Chúng tôi đã tìm một cơ quan giáo dục hoặc y tế đặt ra độ tuổi tối thiểu để học gõ 10 ngón và không tìm thấy. Những gì chúng tôi tìm được là yêu cầu của trường học, và đó là chỉ dẫn hợp lý cho thời điểm việc gõ phím bắt đầu quan trọng với trẻ.

Chuẩn Common Core về môn viết ở Mỹ đặt ra một lộ trình:

Hãy để ý thứ mà chuẩn này đo: số trang trong một lần ngồi, không phải số từ mỗi phút. Đó cũng là cách đo tốt ở nhà. Một đứa trẻ có thể gõ một trang bài viết của chính mình mà không bỏ cuộc là đã có kỹ năng trường học cần, dù WPM là bao nhiêu.

Với trẻ dưới năm tuổi, câu hỏi gần như tự có lời đáp. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị trẻ một tuổi không có thời gian ngồi yên trước màn hình, và trẻ từ hai đến bốn tuổi không quá một giờ mỗi ngày, càng ít càng tốt. Các buổi học gõ phím sẽ phải lấy từ một giờ đó.

Những dấu hiệu thực tế cho thấy trẻ đã sẵn sàng dễ đánh giá hơn tuổi. Trẻ có đọc được những từ ngắn thông dụng mà không cần đánh vần không? Trẻ có ngồi tập trung được mười phút không? Ngón tay trẻ có đặt thoải mái lên các phím ở hàng phím cơ sở không? Nếu cả ba câu đều là có, trẻ đã sẵn sàng bắt đầu.

Sắp xếp bàn học cho một cơ thể nhỏ

Một đứa trẻ ngồi ở bàn của người lớn thường phải giơ tay lên cao và để chân lơ lửng. Hướng dẫn công thái học của Đại học Cornell về việc trẻ dùng máy tính mô tả tư thế cần hướng tới:

• Lưng được ghế đỡ, ngồi sâu vào ghế thay vì ngồi mép.
• Bàn chân đặt phẳng trên sàn hoặc trên một chỗ kê chân. Một chiếc hộp chắc chắn cũng được.
• Khuỷu tay mở rộng hơn góc vuông, cẳng tay hơi dốc xuống về phía bàn phím.
• Cổ tay thẳng, ngang với cẳng tay, gập không quá khoảng 15 độ.
• Màn hình đặt sao cho trẻ không phải ngửa đầu ra sau để nhìn, và không bị lóa từ cửa sổ hay đèn.

Cách sửa thường là một chiếc đệm hoặc ghế chỉnh được độ cao để nâng trẻ lên, cộng thêm một thứ gì đó kê dưới chân. Hướng dẫn của Cornell cũng gợi ý kiểm tra xem bàn phím và chuột có vừa với cỡ bàn tay của trẻ không, và cân nhắc một bàn phím nhỏ hơn nếu tay trẻ nhỏ. Với máy tính xách tay, nguyên tắc tư thế trung tính vẫn áp dụng, thường có nghĩa là thêm một bàn phím rời để có thể đặt màn hình và bàn phím riêng.

Đây là hướng dẫn chung, không phải lời khuyên y khoa. Nếu trẻ kêu đau khi gõ phím, hãy hỏi ý kiến bác sĩ.

Với người lớn, hướng dẫn tư thế gõ phím của chúng tôi đi sâu hơn.

Giữ các buổi tập ngắn

Ít mà đều thắng dài mà hiếm. Aġenzija Sapport, cơ quan chính phủ Malta về dịch vụ cho người khuyết tật, khuyến nghị trong tài liệu hướng dẫn kỹ năng bàn phím của mình các buổi luyện gõ dài 10 đến 15 phút, ít nhất bốn lần mỗi tuần. Tài liệu đó được viết cho người học khuyết tật, nhưng nhịp tập này hợp với hầu hết người mới bắt đầu. Hướng dẫn của Cornell cũng khuyên quản lý thời gian dùng máy tính bằng các quãng nghỉ.

Một buổi tập có thể như sau:

1. Hai phút khởi động trên hàng phím cơ sở.
2. Tám phút cho một kỹ năng mới, chẳng hạn các phím hàng trên của tay trái.
3. Ba phút gõ từ thật hoặc một câu do trẻ tự chọn.
4. Dừng lại khi mọi thứ vẫn đang suôn sẻ.

Kết thúc bằng một thành công giúp buổi sau dễ bắt đầu hơn.

Dạy gì, theo thứ tự nào

Hàng phím cơ sở và phân ngón trước tiên

Mỗi ngón tay đặt trên một phím của hàng phím cơ sở và phụ trách một cột phím ở trên và dưới phím đó. Gờ nổi trên F và J giúp ngón tay tìm về vị trí mà không cần nhìn. Sơ đồ ngón tay của chúng tôi cho thấy ngón nào nhấn phím nào, và hướng dẫn gõ 10 ngón giải thích phương pháp từng bước.

Mắt nhìn màn hình

Thói quen làm nên gõ 10 ngón là không nhìn xuống. Một tấm vải mỏng phủ lên tay, hoặc đơn giản là hỏi "mắt con đang ở đâu?", sẽ có ích. Hãy chuẩn bị tinh thần là một thời gian đầu sẽ thấy chậm.

Chính xác trước tốc độ

Lúc đầu hãy bỏ qua WPM. Khen những dòng gõ sạch, đừng khen những dòng gõ nhanh. Hướng dẫn về độ chính xác giải thích vì sao sửa lỗi gõ không xóa được chúng khỏi điểm số.

Từ thật từ sớm

Luyện chuỗi chữ cái vài phút thì được, nhưng từ thật mới là thứ trẻ sẽ gõ cho việc học. Những bài kiểm tra ngắn như bài kiểm tra 10 từ và bài kiểm tra 25 từ của chúng tôi có độ dài vừa phải cho người gõ nhỏ tuổi.

Chữ hoa và dấu câu sau cùng

Phím Shift và dấu câu nên đến khi việc gõ chữ cái đã thành phản xạ. Khi đó bài kiểm tra dấu câu là bài luyện hữu ích cho việc học ở trường.

Dùng trang này với trẻ em

Bạn không cần tài khoản để gõ ở đây, và kết quả được lưu trên thiết bị bạn đang dùng. Điều khoản của chúng tôi không cho phép tạo tài khoản cho người dưới 13 tuổi, nên trẻ em gõ với tư cách khách.

Vài tùy chọn giúp ích cho người gõ nhỏ tuổi. Bài kiểm tra theo số từ và trích dẫn không có đồng hồ đếm ngược, giúp bớt áp lực thời gian. Phông Lexend và OpenDyslexic cùng cỡ chữ điều chỉnh được nằm trong phần cài đặt, cùng với âm báo lỗi hoặc rung giúp trẻ biết ngay khi gõ sai một phím. Trang luyện tập dựng bài luyện từ những phím mà trẻ hay gõ sai nhất trên thiết bị đó.

Dành cho giáo viên

Trong lớp, sự đều đặn quan trọng hơn thiết bị. Cùng một bài khởi động ngắn vài phút ở đầu mỗi tiết tin học sẽ tích lũy đáng kể qua một học kỳ.

Chúng tôi khuyên bỏ qua bảng xếp hạng tốc độ công khai. Chúng thưởng cho những em vốn đã gõ nhanh, trong khi độ chính xác mới là thứ chúng ta muốn mọi em xây dựng trước. Thay vào đó, hãy theo dõi tiến bộ của riêng từng em: độ chính xác tuần này so với tuần trước, hoặc em đã gõ được trọn một trang hay chưa, đúng như cách chuẩn Common Core đặt vấn đề.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ nên học gõ 10 ngón từ mấy tuổi?

Chúng tôi không tìm được độ tuổi tối thiểu chính thức nào. Chuẩn Common Core ở Mỹ đưa kỹ năng bàn phím vào từ lớp 3, thường là tám đến chín tuổi, và đến lớp 4 thì mong trẻ gõ được một trang trong một lần ngồi. Trẻ đọc được từ ngắn và tập trung được mười phút là đã sẵn sàng bắt đầu.

Trẻ nên luyện gõ phím bao lâu mỗi ngày?

Mười đến mười lăm phút, ít nhất bốn lần mỗi tuần, là nhịp tập mà cơ quan dịch vụ người khuyết tật của Malta khuyến nghị trong tài liệu hướng dẫn kỹ năng bàn phím. Những buổi ngắn đều đặn hiệu quả hơn một buổi dài.

Tốc độ gõ phím bao nhiêu là tốt với trẻ em?

Chuẩn của trường học không đặt con số nào. Common Core đo số trang gõ được trong một lần ngồi: một trang ở lớp 4, hai ở lớp 5 và ba ở lớp 6. Ở tuổi này, độ chính xác và sức bền quan trọng hơn WPM.

Trẻ nên học trên máy tính xách tay hay bàn phím rời?

Cả hai đều dùng được để học phím. Về tư thế, bàn phím rời dễ đặt ở độ cao phù hợp hơn, và hướng dẫn của Cornell gợi ý một bàn phím nhỏ hơn nếu tay trẻ nhỏ.